Doç. Dr. Özlem Ercelep

Görüntüleme ve Tarama Rehberi

Bu Rehberde Ne Var?

Kanser tanı ve takibinde düzenli görüntüleme tetkikleri yapılır. BT, MR, PET-BT gibi tetkikler hastalar için kaygı verici olabilir. Bu rehber, tetkiklere hazırlanmanızı ve ne bekleyeceğinizi bilmenizi sağlar.

BT (Bilgisayarlı Tomografi)

Ne için kullanılır: Tümörün boyutunu, yerini ve yayılımını değerlendirmek için.

  • Kontrast madde kullanılıp kullanılmayacağını öğrenin
  • Kontrast madde verilecekse — 4 saat öncesinden katı gıda almayın, su içmeye devam edin
  • Böbrek fonksiyon testlerinin yaptırılıp yaptırılmadığını kontrol edin (kontrast madde böbreklerden atılır)
  • Metal aksesuar ve takıları çıkarın
  • Alerjiniz varsa (özellikle kontrast maddeye) önceden bildirin

Ne beklemeli: İşlem 10-30 dakika sürer. Makinenin içinden geçersiniz; bazı anlarda nefes tutmanız istenebilir.

MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)

Ne için kullanılır: Yumuşak dokuların detaylı görüntülenmesi, özellikle beyin, karaciğer, pelvis bölgesi.

  • Vücudunuzda metal implant, kalp pili veya metal parça olup olmadığını bildirin (MR manyetik alan kullanır)
  • Kapalı alan korkusu (klostrofobi) varsa doktorunuza söyleyin — hafif bir sakinleştirici verilebilir
  • Tüm metal eşyaları çıkarın (saat, yüzük, kemer, metal düğmeli kıyafetler)
  • Rahat, metal içermeyen kıyafetler giyin

Ne beklemeli: İşlem 30-60 dakika sürebilir. Makine gürültülü olabilir; kulaklık verilir. Hareketsiz kalmanız önemlidir.

PET-BT

Ne için kullanılır: Kanserin tüm vücuttaki yayılımını değerlendirmek ve tedaviye yanıtı ölçmek.

  • Önceki gün yoğun egzersiz yapmayın
  • 6 saat öncesinden yalnızca su için (şekerli yiyecek/içecek almayın)
  • Diyabet hastasıysanız kan şekerinizi kontrol edin (yüksek kan şekeri sonuçları etkileyebilir)
  • Rahat, sıcak kıyafetler giyin (bekleme süreci uzun ve oda serin olabilir)
  • Radyoaktif madde enjeksiyonundan sonra 60 dakika sessiz beklemeniz gerekir

Ne beklemeli: Toplam süre 2-3 saat (bekleme dahil). İşlemin kendisi yaklaşık 30 dakikadır. Enjeksiyon sonrası sessiz bir odada beklemeniz istenir.

Ultrason

Ne için kullanılır: Karın, tiroid, meme gibi bölgelerde yumuşak dokuların incelenmesi.

  • Karın ultrasonu için — genellikle 6-8 saat açlık gerekir
  • Mesane ultrasonu için — 1 saat önce 4-5 bardak su için (dolu mesane gerekli)
  • Rahat kıyafet giyin (ilgili bölge kolayca açılabilmeli)

Ne beklemeli: İşlem 15-30 dakika sürer. Ağrısız bir işlemdir, jel soğuk gelebilir.

Pratik İpuçları

  • Sonuçları kendiniz yorumlamayın: Görüntüleme raporlarında kullanılan teknik dil endişe verici görünebilir. Sonuçları doktorunuzla birlikte değerlendirin.
  • Önceki tetkiklerinizi getirin: Karşılaştırma yapılması tedavi yanıtını değerlendirmek için çok önemlidir.
  • Kaygı normaldir: Sonuç beklemek ("scanxiety") çok yaygındır. Kendinize nazik olun ve yanınızda destekleyici birinin olmasını tercih edin.

⚕️ Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Tetkik hazırlığı için görüntüleme merkezinin talimatlarına her zaman öncelik verin.