Görüntüleme ve Tarama Rehberi
Bu Rehberde Ne Var?
Kanser tanı ve takibinde düzenli görüntüleme tetkikleri yapılır. BT, MR, PET-BT gibi tetkikler hastalar için kaygı verici olabilir. Bu rehber, tetkiklere hazırlanmanızı ve ne bekleyeceğinizi bilmenizi sağlar.
BT (Bilgisayarlı Tomografi)
Ne için kullanılır: Tümörün boyutunu, yerini ve yayılımını değerlendirmek için.
- Kontrast madde kullanılıp kullanılmayacağını öğrenin
- Kontrast madde verilecekse — 4 saat öncesinden katı gıda almayın, su içmeye devam edin
- Böbrek fonksiyon testlerinin yaptırılıp yaptırılmadığını kontrol edin (kontrast madde böbreklerden atılır)
- Metal aksesuar ve takıları çıkarın
- Alerjiniz varsa (özellikle kontrast maddeye) önceden bildirin
Ne beklemeli: İşlem 10-30 dakika sürer. Makinenin içinden geçersiniz; bazı anlarda nefes tutmanız istenebilir.
MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
Ne için kullanılır: Yumuşak dokuların detaylı görüntülenmesi, özellikle beyin, karaciğer, pelvis bölgesi.
- Vücudunuzda metal implant, kalp pili veya metal parça olup olmadığını bildirin (MR manyetik alan kullanır)
- Kapalı alan korkusu (klostrofobi) varsa doktorunuza söyleyin — hafif bir sakinleştirici verilebilir
- Tüm metal eşyaları çıkarın (saat, yüzük, kemer, metal düğmeli kıyafetler)
- Rahat, metal içermeyen kıyafetler giyin
Ne beklemeli: İşlem 30-60 dakika sürebilir. Makine gürültülü olabilir; kulaklık verilir. Hareketsiz kalmanız önemlidir.
PET-BT
Ne için kullanılır: Kanserin tüm vücuttaki yayılımını değerlendirmek ve tedaviye yanıtı ölçmek.
- Önceki gün yoğun egzersiz yapmayın
- 6 saat öncesinden yalnızca su için (şekerli yiyecek/içecek almayın)
- Diyabet hastasıysanız kan şekerinizi kontrol edin (yüksek kan şekeri sonuçları etkileyebilir)
- Rahat, sıcak kıyafetler giyin (bekleme süreci uzun ve oda serin olabilir)
- Radyoaktif madde enjeksiyonundan sonra 60 dakika sessiz beklemeniz gerekir
Ne beklemeli: Toplam süre 2-3 saat (bekleme dahil). İşlemin kendisi yaklaşık 30 dakikadır. Enjeksiyon sonrası sessiz bir odada beklemeniz istenir.
Ultrason
Ne için kullanılır: Karın, tiroid, meme gibi bölgelerde yumuşak dokuların incelenmesi.
- Karın ultrasonu için — genellikle 6-8 saat açlık gerekir
- Mesane ultrasonu için — 1 saat önce 4-5 bardak su için (dolu mesane gerekli)
- Rahat kıyafet giyin (ilgili bölge kolayca açılabilmeli)
Ne beklemeli: İşlem 15-30 dakika sürer. Ağrısız bir işlemdir, jel soğuk gelebilir.
Pratik İpuçları
- Sonuçları kendiniz yorumlamayın: Görüntüleme raporlarında kullanılan teknik dil endişe verici görünebilir. Sonuçları doktorunuzla birlikte değerlendirin.
- Önceki tetkiklerinizi getirin: Karşılaştırma yapılması tedavi yanıtını değerlendirmek için çok önemlidir.
- Kaygı normaldir: Sonuç beklemek ("scanxiety") çok yaygındır. Kendinize nazik olun ve yanınızda destekleyici birinin olmasını tercih edin.
⚕️ Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Tetkik hazırlığı için görüntüleme merkezinin talimatlarına her zaman öncelik verin.